Ticari defterler davada delil olur mu?
Evet, ama koşullu. Ticari defterlerin delil olabilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş olması, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olması ve kayıtların birbirini doğrulaması gerekir. Bu şartları taşımayan defter, ancak sahibinin aleyhine delil olur.
Defter sahibinin lehine delil olması için
Usulüne uygun tutulan defter, sahibinin lehine delil sayılabilmesi için ayrıca şu koşullardan birinin bulunması gerekir:
- Karşı tarafın usulüne uygun defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması
- Karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi
- Kayıtların aksinin senet veya başka kesin delille ispatlanmamış olması
Karşı tarafın usulüne uygun defterlerinde ilgili konuda hiç kayıt yoksa, defter sahibinin lehine delil olarak kullanılamaz. Ayrıca defterdeki lehe ve aleyhe kayıtlar birbirinden ayrılamaz; yalnız işe yarayan kısım seçilemez.
Tacir olmayan tarafla dava
Taraflardan biri tacir değilse, tacir olan tarafın defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini beyan edebilir. Tacir defterlerini ibraz etmekten kaçınırsa, ibrazı isteyen taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.
Uygulamada dikkat
- Defterlerin açılış ve kapanış onayları her yıl zamanında yaptırılmalıdır.
- e-Defter kullanılıyorsa berat yükleme sürelerine uyulmalıdır.
- Cari hesap mutabakatları düzenli olarak alınmalıdır.
İlgili mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 222 (ticari defterlerin ibrazı ve delil olması)
Sık sorulan sorular
- Mahkeme defterleri kendiliğinden isteyebilir mi? Evet; ticari davalarda mahkeme defterlerin ibrazına kendiliğinden ya da taraf talebiyle karar verebilir.
- Kapanış onayı eksik defter tamamen geçersiz mi? Hayır; ancak yalnız sahibinin aleyhine delil olur.
Önemli Not: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya danışmanlık teşkil etmemektedir. Her somut olay kendi özel şartları içinde değerlendirilmelidir. Hak kaybına uğramamak adına bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önemle tavsiye olunur. Bu metindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir.
TÜM YAZILARA DÖN