Sözleşmeyi karşı taraf yerine getirmezse ne yapılabilir?
Karşı taraf borcunu zamanında yerine getirmezse önce ihtarla temerrüde düşürülür ve uygun bir süre verilir. Süre de sonuçsuz kalırsa üç yol vardır: ifayı ve gecikme tazminatını istemek, ifadan vazgeçip zararın giderilmesini istemek ya da sözleşmeden dönüp verdiklerinizi geri almak.
1. Temerrüt: ihtar
Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Ödeme ya da teslim günü sözleşmede belirlenmişse, ayrıca ihtara gerek olmadan o günün geçmesiyle temerrüt gerçekleşir. İspat kolaylığı için ihtarın noter aracılığıyla gönderilmesi tavsiye edilir.
2. Uygun süre verilmesi
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklı borçluya ifa için uygun bir süre verir. Şu durumlarda süre vermeye gerek yoktur:
- Borçlunun tutumundan süre vermenin sonuçsuz kalacağı anlaşılıyorsa
- Gecikme nedeniyle ifa alacaklı için yararsız hale gelmişse
- Belirli bir tarihte ifa edilmezse ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa (örneğin düğün günü için kiralanan salon)
3. Seçimlik haklar
| Seçenek | Sonuç |
|---|---|
| İfa + gecikme tazminatı | Sözleşme ayakta kalır; borcun yerine getirilmesi ve gecikmeden doğan zarar istenir |
| İfadan vazgeçip zararın giderilmesi | Sözleşme ayakta kalır ama edim yerine tazminat istenir; vazgeçme hemen bildirilmelidir |
| Sözleşmeden dönme | Taraflar ifa yükümlülüğünden kurtulur, verilenler geri istenir; borçlu kusursuzluğunu ispat edemezse zarar da istenir |
Kendi borcunuzu unutmayın
Karşılıklı sözleşmede ifa isteyen taraf, sonradan ifa hakkı yoksa, kendi borcunu yerine getirmiş veya yerine getirmeyi önermiş olmalıdır.
İlgili mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 97 (ifada sıra), m. 112 (borca aykırılık), m. 117 (temerrüt), m. 123–125 (süre verilmesi ve seçimlik haklar)
Sık sorulan sorular
- WhatsApp’tan yazılan mesaj ihtar sayılır mı? Kanun belirli bir şekil aramaz; ancak ispatı güç olabileceğinden noter ihtarı daha güvenlidir.
- Sözleşmeden döndükten sonra karşı taraftan ifa isteyebilir miyim? Hayır; dönme ile ifa talebi birbirini dışlar, bu yüzden seçim dikkatle yapılmalıdır.
Önemli Not: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya danışmanlık teşkil etmemektedir. Her somut olay kendi özel şartları içinde değerlendirilmelidir. Hak kaybına uğramamak adına bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önemle tavsiye olunur. Bu metindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir.
TÜM YAZILARA DÖN