Kapora ve cayma parası nedir?
Kanuna göre sözleşme yapılırken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça sözleşmenin yapıldığının kanıtı (bağlanma parası) sayılır ve asıl bedelden düşülür. Paraya “cayma parası” denildiği açıkça kararlaştırılmışsa taraflar sözleşmeden cayabilir: veren cayarsa parayı kaybeder, alan cayarsa iki katını iade eder.
Bağlanma parası ile cayma parası farkı
| Bağlanma parası (kapora) | Cayma parası | |
|---|---|---|
| Amacı | Sözleşmenin kurulduğunu göstermek | Sözleşmeden vazgeçme hakkının bedeli |
| Ne zaman var sayılır? | Kural olarak her zaman | Ancak açıkça kararlaştırılmışsa |
| Sonucu | Bedelden düşülür | Veren cayarsa bırakır, alan cayarsa iki katını verir |
Tapu satışlarında kapora
Emlakçıda veya elden imzalanan “alım-satım protokolü”, taşınmaz satışı bakımından resmî şekle uyulmadığı için geçersizdir. Bu durumda verilen kapora, kural olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir; cayma parası kaydının sonuç doğurup doğurmayacağı somut olaya göre değerlendirilir.
Öneriler
- Kapora verirken ya da alırken paranın niteliğini (bağlanma mı, cayma mı) yazılı olarak belirtin.
- Ödemeyi banka yoluyla ve açıklamalı yapın.
- Taşınmaz alımlarında mümkünse noterde satış vaadi sözleşmesi yapın (bkz. yazı 19).
İlgili mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 177 (bağlanma parası), m. 178 (cayma parası), m. 237 (taşınmaz satışında şekil)
Sık sorulan sorular
- Araba alımından vazgeçtim, kaporamı geri alabilir miyim? Para cayma parası olarak kararlaştırılmamışsa, sözleşmenin durumuna göre iade istenebilir; ancak satıcının uğradığı zararı talep etmesi gündeme gelebilir.
- Satıcı vazgeçti, iki katını isteyebilir miyim? Ancak paranın cayma parası olduğu kararlaştırılmışsa.
Önemli Not: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya danışmanlık teşkil etmemektedir. Her somut olay kendi özel şartları içinde değerlendirilmelidir. Hak kaybına uğramamak adına bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önemle tavsiye olunur. Bu metindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir.
TÜM YAZILARA DÖN