İhtiyati haciz nedir, ne zaman istenir?
İhtiyati haciz, alacaklının dava veya takip sonuçlanmadan önce borçlunun mallarını haczettirerek alacağını güvenceye almasıdır. Rehinle güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş bir para alacağı için mahkemeden istenir; vadesi gelmemiş alacaklarda ancak borçlunun belirli bir yerleşim yeri yoksa veya mal kaçırıyorsa istenebilir.
Şartlar
- Alacak bir para alacağı olmalı
- Rehinle güvence altına alınmamış olmalı
- Kural olarak vadesi gelmiş olmalı
- Alacaklı, alacağı ve gerekirse haciz sebepleri hakkında mahkemeyi ikna edecek delilleri sunmalı
Teminat
İhtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayacağı zararlardan sorumludur ve teminat göstermek zorundadır. Alacak bir mahkeme ilamına dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğindeki bir belgeye dayanıyorsa mahkeme teminatın gerekip gerekmediğini takdir eder.
Karardan sonra yapılması gerekenler
| Durum | Süre |
|---|---|
| Dava veya takipten önce alınan ihtiyati haciz | Haczin uygulanmasından (veya tutanağın tebliğinden) itibaren 7 gün içinde takip başlatılmalı veya dava açılmalı |
| Borçlu ödeme emrine itiraz ederse | İtirazın tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazın kaldırılması istenmeli veya dava açılmalı |
| Dava sırasında konulan ihtiyati haciz | Esas hükmün tebliğinden itibaren 1 ay içinde takip başlatılmalı |
Bu süreler kaçırılırsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır. Takip kesinleşince ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür.
Borçlunun itirazı
Kendisi dinlenmeden ihtiyati haciz kararı verilen borçlu; kararın dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı 7 gün içinde itiraz edebilir. Menfaati zarar gören üçüncü kişiler de öğrenmeden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir.
İlgili mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 257 (şartlar), m. 258 (karar), m. 259 (teminat), m. 264 (tamamlayıcı işlemler), m. 265 (itiraz)
Sık sorulan sorular
- Çek veya senet alacağında ihtiyati haciz kolay mı? Kambiyo senedine dayalı alacaklarda alacak belgeyle ispatlandığından uygulamada daha sık kabul edilir; teminat yine de istenebilir.
- Banka hesaplarına ihtiyati haciz konabilir mi? Evet; borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları ve hakları da ihtiyaten haczedilebilir.
Önemli Not: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya danışmanlık teşkil etmemektedir. Her somut olay kendi özel şartları içinde değerlendirilmelidir. Hak kaybına uğramamak adına bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önemle tavsiye olunur. Bu metindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir.
TÜM YAZILARA DÖN