Saklı pay ve tenkis davası
Miras bırakan; alt soyu, anne-babası veya eşi varsa mal varlığının tamamını dilediği gibi vasiyet edemez veya bağışlayamaz. Bu mirasçıların saklı pay denilen korunan bir payı vardır. Saklı payı zedelenen mirasçı, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde tenkis davası açarak aşırı tasarrufun indirilmesini isteyebilir.
Saklı pay oranları
| Mirasçı | Saklı pay |
|---|---|
| Alt soy (çocuklar, torunlar) | Yasal miras payının yarısı |
| Anne ve babanın her biri | Yasal miras payının dörtte biri |
| Eş (alt soy veya anne-baba ile birlikte mirasçıysa) | Yasal miras payının tamamı |
| Eş (diğer hallerde) | Yasal miras payının dörtte üçü |
Kardeşlerin saklı payı 2007 değişikliğiyle kaldırılmıştır. Saklı paylı mirasçı yoksa miras bırakan mal varlığının tamamında serbestçe tasarruf edebilir.
Hangi kazandırmalar tenkise tabidir?
- Vasiyetname ve miras sözleşmesiyle yapılan ölüme bağlı tasarruflar
- Miras bırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı bağışlamalar (âdet üzere hediyeler hariç)
- Dönme hakkı saklı tutularak yapılan bağışlamalar
- Miras paylarına mahsuben alt soya yapılan olağan dışı kazandırmalar
- Saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapıldığı açık olan kazandırmalar (bu durumda bir yıl sınırı aranmaz)
Süre
Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür. Tenkis, savunma (def’i) yoluyla ise her zaman ileri sürülebilir.
İlgili mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 505 (tasarruf özgürlüğü), m. 506 (saklı pay), m. 560 (tenkis davası), m. 565 (tenkise tabi kazandırmalar), m. 571 (hak düşürücü süreler)
Sık sorulan sorular
- Babam evini kardeşime vasiyet etti, ben hiç pay alamaz mıyım? Alt soy olarak saklı payınız vardır; vasiyet bunu zedeliyorsa tenkis davası açabilirsiniz.
- Tenkis davasında taşınmazın kendisi mi verilir? Hakim duruma göre taşınmazda pay verilmesine veya bunun yerine bedel ödenmesine karar verebilir.
Önemli Not: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya danışmanlık teşkil etmemektedir. Her somut olay kendi özel şartları içinde değerlendirilmelidir. Hak kaybına uğramamak adına bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önemle tavsiye olunur. Bu metindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir.
TÜM YAZILARA DÖN