Giriş

İş hukukunda yıllık ücretli izin hakkı, işçinin dinlenme hakkı kapsamında anayasal güvence altına alınmış temel bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu, bu hakkın yalnızca kullandırılmasını değil, izin dönemine ilişkin ücretin ödenme zamanını da özel olarak düzenlemiştir. Son dönemde Yargıtay kararlarına konu olan temel uyuşmazlıklardan biri, yıllık izin ücretinin izne çıkmadan önce peşin olarak ödenmemesinin işçi bakımından haklı fesih nedeni oluşturup oluşturmayacağıdır. Bu makalede, Yargıtay daireleri arasındaki görüş farklılıkları ve 2025 yılına ait güncel gelişmeler ele alınmaktadır.

---

Hukuki Dayanak: İş Kanunu Madde 57

4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesinin 1. fıkrası uyarınca:

“İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.”

Kanun koyucu bu hükümle, işçinin tatil süresince ekonomik kaygı duymadan dinlenme hakkını gerçekleştirmesini amaçlamıştır.

---

Yargıtay İçtihatlarındaki Görüş Ayrılığı

Yargıtay daireleri, izin ücretinin peşin ödenmemesinin feshin haklılığına etkisi konusunda uzun süre farklı yaklaşımlar sergilemiştir.

1. Haklı Fesih Nedenini Kabul Etmeyen Görüş

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi ve 7. Hukuk Dairesi’nin yerleşik kararlarında, yıllık izin ücretinin ancak iş sözleşmesinin feshi ile muaccel (ödenebilir) hale geleceği savunulmuştur.

Bu görüşe göre:

• İş sözleşmesi devam ederken izin ücretinin ödenmemesi tek başına haklı fesih nedeni oluşturmaz.
• Çünkü izin hakkı esasen bir dinlenme hakkıdır.
• Ücrete dönüşmesi ise ancak iş sözleşmesinin sona ermesiyle mümkündür.

2. Haklı Fesih Nedenini Kabul Eden Görüş

Özellikle Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, son yıllarda verdiği kararlarla bu yaklaşımı değiştirmiştir.

Daireye göre, İş Kanunu’nun 57. maddesi açık ve emredici bir hüküm içermektedir. Bu hükmün ihlali, işçi lehine aşağıdaki hükümler kapsamında haklı fesih imkânı tanır:

• İş Kanunu md. 24/II-e: Ücretin kanun hükümlerine uygun şekilde ödenmemesi
• İş Kanunu md. 24/II-f: Çalışma şartlarının uygulanmaması

---

2025 Tarihli Güncel Karar ve “Mutlak Emredici” Nitelik

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 10.03.2025 tarihli, 2025/2024 E., 2025/2487 K. sayılı kararı konuya ilişkin tartışmalara önemli ölçüde yön vermiştir.

Kararda özellikle şu hususlar vurgulanmıştır:

• İş Kanunu md. 57/1 hükmü mutlak emredici niteliktedir.
• İşverenin bu ödemeyi yapması için işçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek yoktur.
• Bu yükümlülük doğrudan kanundan kaynaklanmaktadır.
• İzin ücretinin izne çıkmadan önce peşin ödenmemesi veya avans olarak verilmemesi, işçiye haklı nedenle fesih hakkı verir.

Bu yaklaşım, işçinin dinlenme hakkını ekonomik olarak destekleyen peşin ödeme kuralının; işverenin yönetim hakkı veya sözleşme serbestisi gerekçesiyle bertaraf edilemeyeceğini açık biçimde ortaya koymaktadır.

---

İspat ve Uygulama Koşulları

Her ne kadar güncel içtihat işçi lehine geniş yorum getirse de, somut olayın özellikleri önem taşımaktadır.

Örneğin:

• İşçinin izin talep formunda peşin ücret talebini açıkça belirtmemesi,
• İzin dönemindeki ödemeleri herhangi bir ihtirazi kayıt koymadan kabul etmesi,
• Sonradan buna dayanarak fesih yoluna gitmesi,

bazı durumlarda haklı fesih iddiasını zayıflatabilmektedir.

Bununla birlikte güncel eğilim, işverenin bu ödemeyi kendiliğinden yapmak zorunda olduğu yönündedir.

---

Sonuç

Yargıtay’ın 2025 yılı itibarıyla benimsediği güncel yaklaşım, işçinin yıllık izin ücretinin peşin ödenmemesini ciddi bir kanun ihlali ve dolayısıyla haklı fesih sebebi olarak değerlendirmektedir.

Bu nedenle işverenlerin, olası kıdem tazminatı ve yargılama riskleri ile karşılaşmamak adına, yıllık izin kullanan çalışanlarının izin ücretlerini en geç izne çıkış tarihinde peşin veya avans şeklinde ödemeleri büyük önem taşımaktadır.

---

Uyarı

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre farklı hukuki sonuçlar doğabileceğinden, uzman görüşü alınması tavsiye edilir.