Fazla mesai alacağı nasıl ispat edilir?
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saat için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir. Fazla çalışmayı ispat yükü işçidedir; işyeri kayıtları, giriş-çıkış verileri, yazışmalar ve tanık beyanlarıyla ispat edilebilir. Zamanaşımı beş yıldır.
Temel kurallar
| Konu | Kural |
|---|---|
| Normal çalışma süresi | Haftada en çok 45 saat |
| Fazla çalışma | 45 saati aşan her saat: saat ücretinin %50 fazlası |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmede 45 saatten az süre öngörülmüşse, o süreyi aşan ve 45 saate kadar olan çalışmalar: %25 fazlası |
| Serbest zaman | İşçi isterse her fazla saat için 1,5 saat serbest zaman kullanabilir |
| Yıllık sınır | Fazla çalışma yılda 270 saati geçemez |
| Günlük sınır | Denkleştirme uygulansa bile günde 11 saati aşamaz |
Nasıl ispat edilir?
- İşyeri kayıtları: Kartlı giriş-çıkış sistemi, puantaj kayıtları, vardiya çizelgeleri
- Yazılı belgeler: E-postalar, mesai saatleri dışında gönderilen iş mesajları, görev kayıtları
- Tanıklar: Aynı dönemde çalışan iş arkadaşları (Yargıtay uygulamasında işverenle davalı olan tanıkların beyanları ihtiyatla değerlendirilir)
- Bordrolar: İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa, kural olarak bordroda görünen kısım dışında fazla çalışma yazılı delille ispatlanmalıdır
Uygulamada tanık beyanıyla belirlenen fazla mesai alacağından mahkemece belirli oranda hakkaniyet indirimi yapılmaktadır.
İlgili mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 41 (fazla çalışma ücreti), m. 63 (çalışma süresi), m. 32 (ücret alacaklarında beş yıllık zamanaşımı)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (dava şartı arabuluculuk)
Sık sorulan sorular
- Sözleşmede “ücrete fazla mesai dahildir” yazıyor, ne olur? Yargıtay uygulamasına göre bu tür hükümler yılda 270 saate kadar fazla çalışma için geçerli kabul edilebilir; bu sınırı aşan çalışmalar ayrıca ödenmelidir.
- İşten ayrılmadan fazla mesai alacağımı isteyebilir miyim? Evet; ancak her ay için beş yıllık zamanaşımı ayrı işler.
Önemli Not: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya danışmanlık teşkil etmemektedir. Her somut olay kendi özel şartları içinde değerlendirilmelidir. Hak kaybına uğramamak adına bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önemle tavsiye olunur. Bu metindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir.
TÜM YAZILARA DÖN